Ćwiczenia III 10.11.2026

 0    117 fiche    abcxyz65
Skriv ut spille sjekk deg selv
 
spørsmålet svaret
Ustawy powinny być zrozumiałe dla wszystkich.
begynn å lære
Leges ab omnibus intellegi debent.
To co jest jasne nie wymaga interpretacji.
begynn å lære
Clara non sunt interpretanda.
Gdy ustawa nie rozróżnia i naszą rzeczą nie jest rozróżnić.
Gdy ustawa nie czyni rozróżnienia, tam nie możemy różnicować sytuacji na drodze wykładni.
begynn å lære
Lege non distinguente nec nostrum est distinguere.
tłumaczenie, interpretacja, wykładnia prawa
begynn å lære
interpretatio legis
zamysł prawodawcy, intencja
begynn å lære
mens legislatoris
prawodawca
begynn å lære
legislator
wyrok, orzeczenie sądowe, reguła, sentencja, zdanie, opinia
begynn å lære
sententia legis
brzmienie ustawy
begynn å lære
verba legis
słowo, wyraz, czasownik
begynn å lære
verbum, pl. verba
wykładnia przeciw prawu, sprzecznie z prawem, wbrew ustawie, wbrew normom prawnym
begynn å lære
contra legem
wykładnia mimo ustawy, obok ustawy (np. uzupełnienie luki prawnej) (szara strefa)
begynn å lære
praeter legem
wykładnia w celu obejścia ustawy, obejście prawa
begynn å lære
in fraudem legis
wykładnia zgodna z ustawą, według prawa
begynn å lære
iuxta legem, secundum legem
Przeciw ustawie postępuje ten, kto czyni to czego ustawa zabrania; omija ją natomiast ten, kto nie naruszając jej słów, obchodzi jej treść.
begynn å lære
Contra legem facit, qui id facit quod lex prohibet, in fraudem vero, qui salvis verbis legis sententiam eius circumvenit.
ustawa wyższego rzędu
begynn å lære
lex superior (f.)
ustawa niższego rzędu
begynn å lære
lex inferior (f.)
Akt prawny wyższej rangi uchyla akt prawny niższej rangi.
Reguła hierarchiczna
begynn å lære
Lex superior derogat legi inferiori.
przepis szczególny, ustawa specjalna
begynn å lære
lex specialis (f.)
ustawa generalna, przepis ogólny
begynn å lære
lex generalis (f.)
Ustawa szczególna uchyla ustawę ogólną.
Reguła merytoryczna
begynn å lære
Lex specialis derogat legi generali.
nowa ustawa, prawo później obowiązujące
begynn å lære
lex posterior
strasza ustawa, prawo wcześniej obowiązujące
begynn å lære
lex priori
Ustawa póżniejsza uchyla wcześniejszą ustawę.
Reguła chronologiczna
begynn å lære
Lex posterior derogat legi priori.
argument z przeciwieństwa
Jeśli ustawa stanowi coś w określonej sytuacji, to w sytuacji przeciwnej nie stanowi tego.
begynn å lære
argumentum a contrario
argument z podobieństwa
sytuacji prawnie uregulowanej i sytuacji nieureulowanej
begynn å lære
argumentum a simili
argument powołany w oparciu o systematykę ustawy
begynn å lære
argumentum a rubrica
argument z silniejszego
begynn å lære
argumentum a fortiori
wnioskowanie z mniejszego na większe
begynn å lære
argumentum a minori ad maius
wnioskowanie z większego na mniejsze
begynn å lære
argumentum a maiori ad minus
apriotycznie, „z góry”, „z założenia”, „z wcześniejszego”, dedukcja
Wychodzimy od ogólnych zasad lub założeń, aby dojść do wniosku dotyczącego konkretnego przypadku.
begynn å lære
a priori
po fakcie, „z dołu do góry”, „z późniejszego”, indukcja
Z poszczególnych obserwacji wyciąga się wnioski ogólne.
begynn å lære
a posteriori
z definicji
begynn å lære
ex definitione
zgodnie z przypuszczeniem, zgodnie z założeniem
begynn å lære
ex hypothesi
Późniejsza ustawa ogólna nie znosi mocy obowiązującej wcześniejszej ustawy szczególnej.
Reguła kolizyjna II stopnia
begynn å lære
lex posterior generalis non derogat legi priori speciali.
mocą samego prawa
begynn å lære
ipso iure
mocą samego faktu
begynn å lære
ipso facto
domniemanie prawa
begynn å lære
praesumptio iuris
zmiana na niekorzyść
begynn å lære
reformatio in peius
zmiana na korzyść
begynn å lære
reformatio in melius
wyraźnymi słowami, coś wyrażone jest wprost
begynn å lære
expressis verbis
wyraźnie, jasno (zwłaszcza w odniesieniu do tekstu prawnego)
begynn å lære
explicite
bez wyraźnego sformułowania, domyślnie
begynn å lære
implicite
w szerokim znaczeniu
begynn å lære
sensu largo
w wąskim znaczeniu
begynn å lære
sensu stricto
od teraz
begynn å lære
ex nunc
od wtedy, od początku
begynn å lære
ex tunc
ściśle, dokładnie
begynn å lære
stricte
tamże
begynn å lære
ibidem
ten sam/ta sama, tenże/taż, tegoż/tejże
begynn å lære
idem/eadem
na przykład
begynn å lære
exempli gratia (e. g.)
Każdy początek wydaje się trudny.
begynn å lære
Omne initium difficile videtur.
umowa przedwstępna
begynn å lære
pactum de contrahendo (n.)
zawierać
dopełniacz!
begynn å lære
contraho
contrahero
(o) zawieraniu, (o) zawarciu
begynn å lære
de contrahendo
umowa co do niezbywania rzeczy, umowne wykluczenie wyzbycia się rzeczy
begynn å lære
pactum de non alienando (n.)
zrzec się prawa, pozbyć się czegoś, sprzedać, odłączyć
dopełniacz!
begynn å lære
alieno
alienare
umowa co do niewyzbywania prawa, umowne wykluczenie przelewu (cesji) wierzytelno
begynn å lære
pactum de non cedendo (n.)
zrzec się, zrezygnować, odstąpić coś komuś
dopełniacz!
begynn å lære
cedo
cedere
umowa o niedochodzeniu roszczenia
begynn å lære
pactum de non petendo (n.)
rościć sobie prawo, dochodzić sądownie, usilnie prosić, żądać
dopełniacz!
begynn å lære
peto
petere
umowa na rzecz osoby trzeciej
begynn å lære
pactum in favorem tertii (n.)
dobro, korzyść
begynn å lære
favor (m.)
czynność prawna, umowa
dopełniacz!
begynn å lære
negotium, negotia (n.)
negotii
czynność prawna, czynność faktyczna
dopełniacz!
begynn å lære
actus, actus (n.)
actus
umowa, porozumienie, układ
dopełniacz!
begynn å lære
pactum, pacta (n.)
pacti
umowa, zobowiązanie z umowy, kontrakt, klauzula
dopełniacz!
begynn å lære
contractus, contractus (n.)
contractus
Umowa jest porozumieniem i zgodą dwóch lub więcej stron, co do tego samego.
begynn å lære
Et est pactio duorum pluriumve in idem placitum est consensus.
Umów należy dotrzymywać.
begynn å lære
Pacta servanda sunt/Pacta sunt servanda.
Kontrakt jest wzajemnym zobowiązaniem.
begynn å lære
Contractus est ultro citroque obligationem.
czynność prawna dwustronna
Potrzeba oświadzenia woli minimum dwóch stron.
begynn å lære
negotium bilaterale
czynność prawna jednostronna
Wystarczy oświadzenie woli jednej ze stron.
begynn å lære
negotium unilaterale
czynność prawna między żyjącymi
Wywołuje sktuki prawne za życia obu stron.
begynn å lære
negotium inter vivos
czynność prawna na przypadek śmierci
Wywołuje skutki prawne po śmierci jednej ze stron np. testament.
begynn å lære
negotium mortis causa
czynność prawna pomiędzy obecnymi
begynn å lære
negotium inter praesentes
czynność prawna pomiędzy nieobecnymi
Jedna osoba złożyła oświadczenie woli jednego dnia, druga strona innego dnia, obie strony się nie spotkały.
begynn å lære
negotium inter absentes
czynność prawna nieistniejąca (gdy nie doszło do zawarcia czynności prawnej)
np. orzeczenia TK wydane przez składy wybrane z naruszeniem prawa
begynn å lære
negotium non existens
czynność prawna (po polsku)
begynn å lære
oświadczenie woli, które zmierza do wywołania skutków prawnych np. testament i umowa
między, wśród
begynn å lære
inter
żywy
we wszystkich rodzajach
begynn å lære
vivus (m.), viva (f.), vivum (n.)
śmierć, zgon, bogini śmierci
dopełniacz!
begynn å lære
mors (f.)
mortis
istnieć, powstać, wystąpić, pokazać się
begynn å lære
existo, existere
istniejący
begynn å lære
existens
istotne elementy (części składowe) czynność prawnej
Niezbędne, decydujące o przynależności czynności do danego typu.
begynn å lære
essentialia negotii
naturalne elementy (części składowe) czynność prawnej
Naturalne, ale niekonieczne.
begynn å lære
naturalia negotii
uboczne elementy (części składowe) czynność prawnej
Postanowienia szczególne, umożliwiające bardziej elastyczne ukształtowanie czynności prawnej, bazujące na przyszłych zdarzeniach.
begynn å lære
accidentalia negotii
termin, dzień, oznaczona chwila
dopełniacz!
begynn å lære
dies (m. f.)
diei
termin zawieszający (dosł. dzień od którego)
Początkowy termin, z którego nadejściem zaczynają się skutki czynności prawnej.
begynn å lære
dies a quo
termin rozwiązujący (dosł. dzień do którego)
Końcowy termin, z którego nadejściem ustają skutki czynności prawnej.
begynn å lære
dies ad quem
termin zawarcia czynności prawnej, dzień przypadający
begynn å lære
dies cedens
termin wymagalności spełnienia zobowiązania, dzień nadchodzący
begynn å lære
dies veniens
warunek, zastrzeżenie umowne, położenie (w tym prawne położenie osób lub rzeczy)
begynn å lære
condicio (f.)
warunek prawny
Przesłanka wynikająca z mocy samego prawa.
begynn å lære
conditio iuris
warunek możliwy do spełnienia
begynn å lære
conditio possibilis
warunek niemożliwy do spełnienia
begynn å lære
conditio impossibilis
warunek konieczny do spełnienia, nieodzowny
begynn å lære
conditio sine qua non
warunek zawieszający
Czynność prawna zacznie wywoływać skutki, jeśli ziścić się dany warunek.
begynn å lære
conditio suspensiva
warunek rozwiązujący
Czynność prawna zaprzestanie wywoływać skutki w chwili, kiedy ziści się warunek.
begynn å lære
conditio resolutiva
sposób postępowania, polecenie (klauzula w czynności prawnej), miara, sposób
Obowiązek ten jednak nie rodzi zobowiązania pod względem prawa (nie czyni nikogo wierzycielem.)
Jako polecenie w czynności prawnej oparty jest na nałożeniu na otrzymującego nieodpłatne przysporzenie (np. darowiznę czy spadek) obowiązku określonego zachowania się.
begynn å lære
modus (m.)
sposób nabycia
begynn å lære
modus acquirendi
sposób działania, wykonywania
begynn å lære
modus faciendi
sposób działania, funkcjonowania
begynn å lære
modus operandi
sposób obradowania, postępowania
begynn å lære
modus procedendi
sposób życia, postępowania, układania stosunków międzyludzkich
begynn å lære
modus vivendi
ważność czynności prawnej
begynn å lære
validitas negotii
nieważność czynności prawnej
begynn å lære
invaliditas negotii
ważna czynność prawna
begynn å lære
negotium validum (n.)
nieważna czynność prawna
begynn å lære
negotium invalidum (n.)
czynność prawna nieważna
begynn å lære
negotium nullum (n.)
godziwa, dozwolona czynność prawna
begynn å lære
negotium licitum (n.)
niegodziwa, niedozwolona czynność prawna
begynn å lære
negotium illicitum (n.)
udawanie, symulacja, pozór, czynność prawna zawarta dla pozoru
begynn å lære
simulatio (f.)
udawanie, ukrywanie, utajnianie, czynność prawna przemilczana zawarta dla ukryci
begynn å lære
dissimulatio (f.)
oświadczenie złożone nie na serio
np. aktorzy grający scenę ślubu nie stają się małżeństwem.
begynn å lære
per oicum
zastrzeżenie potajemne
Ktoś składa komuś oświadczenie woli, ale w głowie ma jakieś zaostrzenie, zakłada, że umowa jest ważna pod jakimś warunkiem o czym nie informuje drugiej strony.
begynn å lære
reservatio mentalis
unieważnienie czynności prawnej
begynn å lære
convaliatio negotii
uzdrowienie czynności prawnej
Czynność prawna normalnie jest nieważna, ale wyjątkowo, na mocy konkretnego przepisu zyskuje moc prawną.
begynn å lære
sanatio negotii
czynność prawna kulejąca, czynność dokonywana przez niedojrzałego bez współdziałania opiekuna
Mamy z nią doczynienia gdy jej skuteczność zależna jest od jej potwierdzenia; do tego czasu pozostaje w zawieszeniu; potwierdzana jest zawsze z mocą wsteczną.
begynn å lære
negotium claudicans (n.)

Du må logge inn for å legge inn en kommentar.