Geografia - sprawdzian

Polega ona na kruszeniu oraz rozdrabnianiu materiału skalnego, z którego jest zbudowany brzeg

abrazja

Płaskie, piaszczyste (czasem żwirowe lub kamieniste) odcinki wybrzeża, powstaje z rozdrobnionego materiału skalnego wyrzuconego na brzeg przez fale

plaże

Powstają w wyniku budującej działalności prądów przybrzeżnych

mierzeje

Powstają przez zalanie dolin polodowcowych przez morze. Tworzą się wtedy fiordy, czyli długie, wąskie i głębokie zatoki. Występowanie: Norwegia, Kanada, Grenlandia, Alaska, Chile, Nowa Zelandia.

Wybrzeże fiordowe

Powstają przez zalanie dolin górskich leżących prostopadle do linii brzegowej. Grzbiety stają się półwyspami, a doliny zatokami. Występowanie: Portugalia, Hiszpania, Francja, Wielka Brytania, zachodnia część Irlandii.

Wybrzeże riasowe

Powstają przez zalanie obszarów polodowcowych z licznymi pagórkami skalnymi. Charakterystyczne są szkery, czyli małe skaliste wyspy. Występowanie: Szwecja, Finlandia.

Wybrzeże szkierowe

Powstają w wyniku częściowego zalania grzbietów górskich przez morze. Cechują je podłużne wyspy, wąskie półwyspy i zatoki równoległe do brzegu. Występowanie: Chorwacja.

Wybrzeże dalmatyńskie

Powstają, gdy zatoka zostaje częściowo odcięta od morza przez materiał nanoszony przez prądy przybrzeżne. Występowanie: Polska.

Wybrzeże zalewowo-mierzejowe

Powstają tam, gdzie rośnie roślinność namorzynowa, przystosowana do życia w słonej wodzie i na terenach pływowych. Jej korzenie zatrzymują osady. Występowanie: Brazylia, Indonezja, północna Australia, wschodnia część Afryki.

Wybrzeże namorzynowe

wzrasta prędkość wiatru, podłoże ma niewielką wilgotność, roślinność jest uboga lub nie ma jej wcale, w podłożu znajdują się skały podatniejsze na wywiewanie

Proces eoliczny

Występują na pustyniach i piaszczystych wybrzeżach morskich

Procesy eoliczne

bruk deflacyjny

pokrywa składającą się z większych fragmentów sklanych, np:. ze żwirów i z głazów

formy o wąskiej podstawie i szerszej górnej części

grzyby skalne

piaszczyste wzniesienia o łagodnie nachylonych stokach dowietrznych i stromych stokach zawietrznych

wydmy

Są pokryte piaskiem i występują na nich wydmy. Występowanie: Sahara, Wielki Erg Zachodni, Ar-Rab al-Chali, Kara-kum.

Pustynie piaszczyste

Ich powierzchnię tworzy twardy, popękany ił. Występowanie: Azja Środkowa, Afryka, Ameryka Północna — np. fragmenty pustyni Sonora.

Pustynie ilaste

Są zbudowane ze żwirów oraz dużych ziaren piasku. Występowanie: Australia, Pustynia Gibsona, Pustynia Simpsona, USA — pustynia Mojave.

Pustynie żwirowe

Ich powierzchnię tworzą ostre skały i kamienie. Występowanie: Sahara — pustynia Al-Hamada al-Hamra.

Pustynie kamieniste

Zewnętrzna warstwa litosfery, może mieć grubość od kilkunastu centymetrów do kilku metrów. Składa się z cząstek mineralnych i organicznych, a także z wody i powietrza

Gleba

proces rozkładu obumarłej materii organicznej pod wpływem bakterii i grzybów prowadzących do powstania próchnicy

Humifikacja

Przemianę związków organicznych w proste związki mineralne

mineralizacja