Węglowodany(cukry, sacharydy)

czym są cukry?

są to związki organiczne zbudowane z C, O, H

podział cukrów(3)

monosacharydy(cukry proste), disacharydy(dwucukry), polisacharydy(wielocukry)

znaczenie cukrów(3)

źródło energii, materiał zapasowy, materiał budulcowy

monosacharydy(opis)(4)

1. słodkie 2. dobrze rozpuszczają się w wodzie-łatwo transportują się w organizmie 3. ich szkielet składa się 3-10 atomów C 4. niektóre związki występują w roztworach w postaci łańcuchowej i pierścieniowej, które wzajemnie w sb przechodzą np. glukoza

monosacharydy(przykłady)(5)

glukoza, fruktoza, galaktoza, ryboza, deoksyryboza

glukoza(2)

podstawowe źródło energii dla komórek(przetwarzana w mitochondriach), buduje wiele dwucukrów i wielocukrów

fruktoza(3)

łatwo przekształcana w glukozę, buduje niektóre dwu i wielocukry, znajduje się w owocach i miodzie

galaktoza(3)

składnik laktozy, buduje niektóre wielocukry, źródło e energii dla komórek

deoksyryboza(1)

składnik DNA(kwasu deoksyrybonukleinowego)(nośnik informacji genetycznej)

ryboza(1)

składnik RNA(kwasu rybonukleinowego)(uczestniczy w powstawaniu białek)

disacharydy(opis)(3)

składają się z 2 różnych lub identycznych cukrów prostych, słodkie, łatwo rozpuszczają się w wodzie

disacharydy(przykłady)(3)

maltoza(2Xglukoza), laktoza, sacharoza

maltoza(cukier słodowy)(4)

glukoza+glukoza, produkt rozkładu skrobii, produkcja piwa, sub. słodząca

sacharoza(cukier buraczany, trzcinowy)(5)

glukoza+fruktoza,źródło energii dla komórek, pełni funkcje zapasową, rośliny transportują cukry najczęściej w jej postaci, sub. slodząca

laktoza(cukier mlekowy)(3)

glukoza+galaktoza, źródło energii dla komórek, znajduje się w mleku ssaków

polisacharydy(przykłady)(4)

skrobia, glikogen, celuloza, chityna

polisacharydy(opis)(5)

polimery, ich łańcuchy mogą być proste-celuloza lub rozgałęzione-glikogen, nie są słodkie, słabo lub nierozpuszczalne w wodzie, materiał zapasowy, materiał budulcowy

skrobia(3)

materiał zapasowy u roślin, w ziemniakach i zbożach, w układzie pokarmowym rozkładana na cukry proste gdzie jest źródłem energii

glikogen(4)

materiał zapasowy zwierząt i ludzi, magazynowany w wątrobie i mięśniach, podczas wysiłku glikogen w mięśniach jest wykorzystywany jako źródło energii, jego synteza i rozkład w wątrobie pozwala utrzymać odp. poziom glukozy we krwi

celuloza(3)

materiał budulcowy roślinnych ścian komórkowych, jako ludzie jej nie trawimy(nie mamy do tego odp. enzymów), jako składnik błonnika pokarmowego korzystnie wpływa na układ pokarmowy

chityna(4)

buduje ściany komórkowe grzybów i szkielety zewnętrzne stawonogów, tworzy struktury odporne na uszkodzenia, składa się z cukrów prostych przypominających glukozę ale zawierających N

cukry proste łączą się w dwu i wielocukry za pomocą wiązań...

O-glikozydowych