Związki frazeologiczne- antyk

Ambrozja i nektar

coś bardzo smacznego (pokarm bogów zapewniający im nieśmiertelność i wieczną młodość)

Bunt prometejski

Bunt w wielkiej sprawie, często okupiony cierpieniem (Prometeusz zbuntował sie Zeusowi aby dać ogień ludziom)

Jabłko niezgody

Powód kłótni, przyczyna sporu (jabłko z napisem "dla najpiękniejszej" rzucone na weselu przez boginie Eris wywołało spór wśród bogiń)

Koń Trojański

Podstęp (Trojanie wprowadzili do miasta wielkiego drewnianego konia, w środku znajdowali sie grecy którzy w nocy wymordowali mieszkańców)

Koszula Dejaniry

Niezamierzona przyczyna wielkiej męki i cierpienia (Dejanira dała swojemu mężowi koszule wypraną we krwi centaura, krew okazała sie jadem, który palił skórę, jej mąż od cierpienia sie zabił)

Męki Tantala

Uporczywe cierpienie wynikające z niemożności osiągnięcia czegoś, co znajduje się na wyciągnięcie ręki (Tantal zdradził sekrety bogów, został skazany na wieczny głód, pragnienie i strach)

Prokrustowe łoże

Okoliczności lub sytuacja, które powodują nieludzkie cierpienia (Prokrust napadał podróżnych i torturował ich przycinając nogi lub rozciągając cialo tak, żeby pasowali do jego łoża rozmiarem)

Między Scyllą a Charybdą

Być między dwoma niebezpieczeństwami/ w bardzo trudnej sytuacji (Odyseusz wracając do Itaki musiał przeprawic sie między dwiema skałami. Na jednej Scylla zmieniona w potwora przypominającego psa z wieloma głowami, na drugiej charybda, żarłoczny stwór

nic Ariadny

Pomoc w trudnej sytuacji, wskazówka (Tezeusz dostał od Ariadny nic, wszedł do labiryntu minotaura, zabił go i wrócił zwijajac nic)

Odpowiedź lakoniczna

Krótka, zwięzła odpowiedź (Lakonia była zamieszkana przez spartan, którzy byli znani ze swej małomówności)

Pole elizejskie

Raj (miejsce biesiad w krainie wiecznej szczęśliwości)

Powracać do Itaki

Powracać do domu, osiągnąć cel pomimo wielu przeciwności (Odyseusz powrócił do Itaki po wielu przygodach i latach)

Pięta Achillesa

słabość (Achilles był kąpany jako dziecko w rzece Styks aby uodpornić go na ciosy wrogów, ale matka trzymała go za piętę wiec ona była słabym punktem)

przeciąć węzeł gordyjski

rozwiązać skomplikowana sprawę prostym sposobem (Aleksander wielki rozwiązał go przecinając mieczem)

Puszka pandory

źródło nieszczęść (pandora otrzymała puszke, poszła z nią do prometeusza, zbył ja i poszła do jego brata Epimeteusza, po ślubie z nią otworzył puszkę)

Pyrrusowe zwycięstwo

zwycięstwo okupione dużymi stratami (Pyrrus zwyciężył, ale poniósł tak ogromne straty, że zwycięstwo przestało mieć znaczenie)

Rog obfitości

źródło dobrobytu (Koza Amaltea karmiła Zeusa własnym mlekiem, koza złamała rog, Zeus go poblogoslawil i rog od wtedy napelnial sie owocami i wszelkiego rodzaju dobrami)

Spartańskie wychowanie

Surowe wychowanie (system wychowawczy obowiązujący w Sparcie był niezwykle surowy)

Stajnia Augiasza

Miejsce straszliwego nieporządku (król Elidy miał największe na świecie stado trzody, ale nie sprzatal w stajni, odchody były aż pod sufit, Herakles skierował nurt pobliskich rzek do stajni i je oczyścił)

Syzyfowa praca

Praca bezsensowna i ciężka, niedająca efektów (Syzyf uciekał przed Hadesem i kłamał bogom, nawet uwiezil Tanatosa. Za karę ma wtaczać głaz na górę, głaz za każdym razem spada w dół gdy jest przy szczycie i tak w kółko)

Zlote runo

Skarb, coś bardzo cennego ale trudnego do zdobycia (sierść mitycznego złotego barana Chrysomallosa po którą zorganizowano wyprawe)

Ikarowy lot

chęć realizacji marzeń bez względu na realia i możliwe niebezpieczeństwo, dążenie do nieosiągalnego (Ikar wraz z dedalem chcieli opuścić krete ale jej władca Minos nie chciał ich wypuścić, skrzydła z wosku, za blisko słońca, utonął.

Pod egidą

Pod ochroną/patronatem (Egida to tarcza Zeusa która została zrobiona że skóry kozy Amaltei)